Waarom zou je iets moeten voelen wat helemaal niet fijn voelt?

Negatieve emoties. Zo worden ze vaak genoemd. Gevoelens als angst, boosheid of verdriet. Maar ook schuld, schaamte of spijt. Emoties die ongemakkelijk zijn en niet prettig voelen.

Toch vind ik 'negatief' geen passend label. Het suggereert dat deze gevoelens verkeerd zijn, dat we ze beter kunnen vermijden.

En daar zijn we goed in geworden. We zoeken afleiding, we verdoven, we relativeren.
“Hoe gaat het?”
“Goed hoor, met jou?”

Onze maatschappij lijkt te verwachten dat we ons altijd goed voelen. Maar dat is niet realistisch. En ook niet nodig. Het is volkomen normaal om je niet altijd gelukkig te voelen. Dat betekent niet dat er iets mis is met je.

Wat is dan de waarde van die zogenaamd ‘negatieve’ emoties?
Ten eerste: gevoelens willen vooral gevoeld worden.
In het woord emotie, dat letterlijk ‘eruit bewegen’ betekent, zit al besloten dat het iets is wat wil stromen.
Ten tweede: ook deze emoties horen bij het leven. Geen mens is altijd blij of tevreden. Juist de afwisseling, de cadans, geeft diepte en betekenis aan ons bestaan.

Boosheid laat je zien waar jouw grenzen liggen.
Schuldgevoel wijst je morele kompas aan.
Angst scherpt je zintuigen voor gevaar.
Spijt nodigt uit tot groei.
Verdriet laat je voelen wat echt belangrijk is.

Wanneer we bepaalde emoties niet toelaten, raakt ons gevoelsleven uit balans. Zonder verdriet kunnen we geen echte vreugde ervaren. Zonder angst geen moed. Zonder boosheid geen grenzen.

Zelf vind ik boosheid misschien wel de lastigste emotie. Mijn eerste neiging is om die te vermijden, om de harmonie te bewaren. Uit angst voor verlies van contact of relatie.

Maar als ik mijn boosheid (of irritatie, frustratie) inslik, gebeuren er twee dingen.
- Of het slaat zich op in mijn lichaam, en uit zich als stress, spanning of somberheid. Een vervorming van de oorspronkelijke boosheid die naar binnen is geslagen. Het vindt een verwrongen weg naar buiten.
- Of het komt er later uit, op het verkeerde adres. Dan reageer ik thuis te kortaf op mijn man of kinderen om iets kleins. En krijgen zij een lading die eigenlijk niet bij hen thuis hoort.

Het inhouden, vermijden of verdoven van emoties heeft dus consequenties. Gevoelens willen ruimte. En hoe meer we durven voelen, hoe meer we in balans komen. Met onszelf en met de wereld om ons heen.