Uitstelgedrag: Angst verpakt in tegenzin

Het gevoel dat je iets eigenlijk zou moeten doen, maar het niet doet. Een mail beantwoorden, dat lastige gesprek aangaan, die stap in je werk of leven zetten. Het blijft steeds liggen. Je schuift het voor je uit, terwijl je diep van binnen weet dat het je verder zou helpen. Waarom doen we dat?

Ik kan bijvoorbeeld zelf soms tegenzin voelen om iets op LinkedIn te posten. Niet omdat ik niet iets te vertellen heb, want er leven veel verhalen in mij en in de ontmoetingen tijdens mijn werk. Mijn tegenzin gaat over de angst dat iemand het stom vind wat ik schrijf, of dat ik iets beweer wat volgens geleerden niet waar is. De angst om iets verkeerd te doen in de ogen van een ander. Dat geeft een gevoel van schaamte, en dat is toch iets wat we allemaal graag vermijden.

Vaak zit er achter dat ‘ik heb er geen zin in’ iets anders verscholen. Tegenzin die we voelen om iets te doen, maakt het ergens ook veilig. Je doet iets niet, zodat je je niet bloot hoeft te geven, niet kan falen, niet afgewezen kan worden. Een subtiele manier om jezelf te behoeden voor iets wat spannend of bedreigend voelt. Dat is geen tegenzin. Dat is angst, verpakt in tegenzin.

We stellen uit, omdat iets te groot, te spannend of te bedreigend voelt. Het is een soort zelfbescherming: het niet doen voorkomt tijdelijk pijn, angst, schaamte of conflict. Maar uitstellen kost ook energie en creëert spanning.

Herkennen dat uitstelgedrag een signaal is, opent een deur. Het nodigt uit om te kijken: wat zegt dit over mij, over mijn geschiedenis, over wat ik wel en niet durf te leven? Welke eerste stap kan ik wel zetten?

Uitstelgedrag is geen falen of luiheid. Het is een uitnodiging om jezelf beter te leren kennen, om te onderzoeken wat je wel wilt en hoe je daar naartoe kunt bewegen.